W skrócie: Prognoza sprzedaży to szacunek, ile restauracja sprzeda w najbliższych dniach, tygodniach i miesiącach. Działający lokal opiera ją na własnej historii: tych samych dniach tygodnia, sezonach i świętach. Nowy lokal liczy z założeń: liczba gości × średnie wydatki na jedzenie plus liczba gości × średnie wydatki na napoje. Z prognozy wynikają zakupy, grafik i plany.
Prognoza nie musi się zgadzać co do złotówki. Ma ci powiedzieć, czy w przyszły piątek potrzebujesz trzech kucharzy, czy dwóch, ile ryby zamówić na weekend i czy w grudniu przyda się dodatkowa osoba na sali.
Czym jest prognoza sprzedaży restauracji?
To przewidywana sprzedaż na wybrany okres – dzień, tydzień, miesiąc – policzona na podstawie danych, a nie przeczucia. Bierze pod uwagę dotychczasową sprzedaż, bieżące trendy i czynniki zewnętrzne: sezon, święta, pogodę i wydarzenia w okolicy.
Prognozę warto robić regularnie – na tydzień do przodu pod grafik i na kilka miesięcy do przodu pod plany – i przeliczać ją od nowa, gdy w lokalu zmienia się coś ważnego:
- nowe menu albo nowe ceny,
- zmiana godzin otwarcia lub liczby miejsc, np. po otwarciu ogródka,
- remont lokalu albo zmiana koncepcji,
- nowa konkurencja w okolicy,
- budowa na ulicy albo inna zmiana, która wpływa na ruch pod lokalem.
Po co restauracji prognoza sprzedaży?
Żeby decyzje o zakupach, grafiku i planach podejmować z wyprzedzeniem, a nie w ostatniej chwili.
Zakupy i zapasy. Gdy wiesz, ilu gości się spodziewać, zamawiasz tyle, ile sprzedasz: nie brakuje popularnych dań, a mniej towaru trafia do kosza. To ma znaczenie, bo gastronomia jest drugim po gospodarstwach domowych źródłem marnowanej żywności. Według raportu UNEP Food Waste Index Report 2024 w 2022 r. na świecie gospodarstwa domowe zmarnowały 631 mln ton żywności, gastronomia 290 mln ton, a handel 131 mln ton (UN News).
Grafik. Koszty pracy to jedna z największych pozycji w budżecie restauracji. Prognoza pokazuje, kiedy potrzebujesz pełnej obsady, a kiedy wystarczy mniejsza zmiana – na przykład dodatkowy kelner na weekend z większym ruchem i jedna osoba mniej we wtorek. Ile kosztuje osoba za dużo na zmianie i jak układać grafik według rezerwacji, liczymy w artykule o efektywności restauracji.
Plany. Prognoza na kilka miesięcy podpowiada, kiedy wprowadzić sezonowe menu, kiedy ruszyć z kampanią w mediach społecznościowych i jak wypełnić słabsze dni. Jeśli na przykład wtorki są stale słabe, to dobry dzień na wieczór winiarski albo menu degustacyjne. W Tablein takie wydarzenia goście rezerwują razem ze stolikiem i płacą, zanim rezerwacja zostanie potwierdzona, więc wiesz z góry, ilu gości przyjdzie i ile już zapłacili.
Jak przygotować prognozę sprzedaży dla działającej restauracji?
Na podstawie własnej historii sprzedaży. Im dłuższa historia, tym lepiej – rok danych obejmuje wszystkie sezony i święta.
- Zbierz dane. Dzienną sprzedaż z kasy lub systemu POS, najlepiej za ostatni rok, i liczbę gości z każdego dnia. Wpisz je do arkusza: w jednej kolumnie data, w drugiej sprzedaż.
- Porównuj te same dni tygodnia. Piątek z piątkami, a nie ze średnią z całego miesiąca. Przykład: w ostatnich czterech piątkach sprzedaż wyniosła 9 800 zł, 10 400 zł, 10 100 zł i 10 900 zł. Średnia to 10 300 zł – to punkt wyjścia na najbliższy piątek.
- Przy dłuższych okresach uwzględnij trend. Przykład: w grudniu ubiegłego roku sprzedaż wyniosła 180 000 zł, a od trzech miesięcy sprzedajesz o 6% więcej niż rok wcześniej. Prognoza na grudzień: 180 000 zł × 1,06 = 190 800 zł.
- Popraw wynik o to, co wiesz z góry. Święta, wydarzenia czy remont ulicy zmieniają ruch – o nich niżej.
- Porównaj prognozę z wynikiem. Po tygodniu czy miesiącu sprawdź, jak bardzo prognoza odbiegła od sprzedaży, i popraw założenia.
Część pracy zrobi za ciebie arkusz kalkulacyjny. W Excelu na karcie Dane w grupie Prognoza wybierz Arkusz prognozy: powstanie nowy arkusz z tabelą wartości historycznych i prognozowanych oraz wykresem z przedziałem ufności. Daty muszą być w równych odstępach, np. dzień po dniu. Prognozę na wybraną datę policzy też funkcja REGLINX.ETS, która domyślnie sama wykrywa sezonowość, np. tygodniowy rytm ruchu. Działa w Excelu na komputerze, ale nie w Excelu w przeglądarce. Średnią z tych samych dni tygodnia policzysz w każdym arkuszu, także w Arkuszach Google.
Które dni w Polsce trzeba uwzględnić w prognozie?
Te, które co roku zmieniają ruch, i te, które przesuwają się w kalendarzu. Zaznacz w arkuszu:
- święta i długie weekendy: majówkę (1 i 3 maja), Boże Ciało, 15 sierpnia, 1 i 11 listopada,
- Wielkanoc i Boże Ciało, które co roku wypadają w innym terminie – porównuj je ze świętem z poprzedniego roku, a nie z tą samą datą,
- grudzień: wigilie firmowe, Wigilię i Sylwestra. Od 2025 r. 24 grudnia jest dniem wolnym od pracy (ustawa z 6 grudnia 2024 r.), więc porównując grudzień z latami sprzed tej zmiany, traktuj ten dzień osobno,
- okazje, na które goście rezerwują stoliki: Walentynki, Dzień Kobiet, Dzień Matki,
- ferie zimowe w twoim województwie i wakacje – w zeszłorocznych danych sprawdź, czy ruch wtedy rośnie, czy spada,
- wydarzenia w okolicy: koncerty, mecze, targi, jarmarki świąteczne,
- pogodę, jeśli masz ogródek – od niej zależy, ile miejsc będzie w użyciu.
Do tego dochodzą zmiany po twojej stronie: nowe menu, podwyżka cen, kampania reklamowa. Zapisuj je w arkuszu obok sprzedaży, żeby za rok było wiadomo, skąd wziął się skok albo spadek.
Jak przygotować prognozę sprzedaży dla nowej restauracji?
Z założeń, bo nie ma jeszcze historii sprzedaży – i właśnie taką prognozę zawiera biznesplan restauracji. Dla każdego serwisu potrzebujesz trzech liczb: ilu gości obsłużysz, ile średnio wyda gość na jedzenie i ile na napoje. Wzór:
prognoza sprzedaży = liczba gości × średnie wydatki na jedzenie + liczba gości × średnie wydatki na napoje
Licz osobno każdy serwis, bo goście wydają inaczej w porze lunchu i wieczorem, w tygodniu i w weekend (GloriaFood). Przykład: restauracja na 40 miejsc zakłada, że w piątkowy wieczór obsłuży 60 gości, czyli każde miejsce zostanie zajęte średnio 1,5 raza. Jeśli gość wyda średnio 70 zł na jedzenie i 30 zł na napoje, prognoza na ten wieczór wynosi 60 × 70 zł + 60 × 30 zł = 4 200 zł + 1 800 zł = 6 000 zł. Tak samo policz pozostałe serwisy, zsumuj je w tygodnie, a tygodnie w miesiące, pamiętając o dniach, w które lokal jest zamknięty.
Skąd wziąć założenia:
- średnie wydatki – z cen w twoim menu i typowego zamówienia, np. danie główne, przystawka u co drugiego gościa i jeden napój,
- liczbę gości – z liczby miejsc i tego, ile razy realnie zapełni się sala; pomoże w tym przewodnik po rotacji stolików,
- punkty odniesienia – od właścicieli podobnych lokali w okolicy i od dostawców.
Przygotuj trzy warianty: ostrożny, realny i optymistyczny – zobaczysz, czy plan wytrzyma słabszy start. Po pierwszych tygodniach zastąp założenia prawdziwymi danymi i przejdź na metodę historyczną.
Jak dane z rezerwacji pomagają prognozować sprzedaż?
Pokazują, ilu gości przyjdzie, zanim przyjdą. Kasa mówi, ile już sprzedano, a system rezerwacji – ilu gości jest zapisanych na najbliższe dni i jak zwykle kończą się rezerwacje. W raportach Tablein dla dowolnego okresu widzisz m.in.:
- liczbę gości i średnią liczbę gości na rezerwację,
- najczęściej rezerwowane dni i godziny,
- odsetek no-show i odwołań,
- gości bez rezerwacji, liczonych osobno, jeśli zespół wpisuje ich do systemu,
- kraje gości i najwierniejszych gości.
Pulpit porównuje też dzień z tym samym dniem tygodnia z trzech poprzednich tygodni, a rezerwacje wyeksportujesz do CSV lub Excela i połączysz w arkuszu ze sprzedażą z kasy.
Źródło: Tablein
Jak to policzyć? Przykład: na sobotę masz 110 zarezerwowanych gości. Z raportów z ostatnich tygodni wiesz, że no-show to ok. 2%, a w soboty przychodzi średnio 25 gości bez rezerwacji. Spodziewaj się ok. 133 gości: 108 z rezerwacją i 25 bez. Jeśli gość wydaje średnio 95 zł, prognoza sprzedaży na sobotę to ok. 12 600 zł. Średnie wydatki na gościa policzysz, dzieląc sprzedaż z kasy przez liczbę gości – wzór i inne wskaźniki znajdziesz w artykule o KPI w restauracji.
Najczęściej zadawane pytania
Jak obliczyć prognozę sprzedaży restauracji?
W działającym lokalu weź średnią sprzedaż z tych samych dni tygodnia i popraw ją o trend, święta i znane wydarzenia. W nowym lokalu pomnóż przewidywaną liczbę gości przez średnie wydatki na jedzenie i na napoje.
Jak przygotować prognozę sprzedaży do biznesplanu restauracji?
Policz osobno każdy serwis według wzoru: liczba gości × średnie wydatki na jedzenie + liczba gości × średnie wydatki na napoje, a potem zsumuj tygodnie i miesiące. Przygotuj wariant ostrożny, realny i optymistyczny.
Jak zrobić prognozę sprzedaży w Excelu?
Na karcie Dane w grupie Prognoza wybierz Arkusz prognozy albo użyj funkcji REGLINX.ETS, która domyślnie sama wykrywa sezonowość. Daty w danych muszą być w równych odstępach.
Jak często aktualizować prognozę sprzedaży?
Regularnie – co tydzień pod grafik i co kilka miesięcy pod plany – oraz zawsze, gdy zmienia się coś ważnego: menu, ceny, godziny otwarcia, liczba miejsc albo konkurencja w okolicy.
Jakie dni w Polsce uwzględnić w prognozie sprzedaży?
Święta i długie weekendy, np. majówkę i Boże Ciało, grudzień z Wigilią, która od 2025 r. jest dniem wolnym od pracy, i Sylwestrem, okazje takie jak Walentynki, a także ferie zimowe, wakacje i wydarzenia w okolicy.
